Chapter 5

More Chapters

Select a chapter below

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

| अर्जुन उवाच | संंयासम्́ कर्मणाम्́ क्ड़्ष्ण | पुनर् यॊगम्́ च शम्́ससि | यच् छ्रॆय ऎतयॊर् ऎकम्́ | तन् मॆ ब्रूहि सु-निश्चितम् ||
arjuna uvāca; sannyāsaḿ karmaṇāḿ kṛṣṇa; punar yogaḿ ca śaḿsasi; yac chreya etayor ekaḿ; tan me brūhi su-niścitam;

| श्री-भगवान् उवाच | संंयासः कर्म-यॊगश् च | निःश्रॆयस-कराव् उभौ | तयॊस् तु कर्म-संंयासात् | कर्म-यॊगॊ विशिष्यतॆ ||
śrī-bhagavān uvāca; sannyāsaḥ karma-yogaś ca; niḥśreyasa-karāv ubhau; tayos tu karma-sannyāsāt; karma-yogo viśiṣyate;

| ज्ञॆयः स नित्य-संंयासी | यॊ न द्वॆष्टि न कान्́क्षति | निर्द्वंद्वॊ हि महा-बाहॊ | सुखम्́ बंधात् प्रमुच्यतॆ ||
jñeyaḥ sa nitya-sannyāsī; yo na dveṣṭi na kāńkṣati; nirdvandvo hi mahā-bāho; sukhaḿ bandhāt pramucyate;

| सान्́ख्य-यॊगौ प्ड़्थग् बालाः | प्रवदंति न पंडिताः | ऎकम् अप्य् आस्थितः सम्यग् | उभयॊर् विंदतॆ फलम् ||
sāńkhya-yogau pṛthag bālāḥ; pravadanti na paṇḍitāḥ; ekam apy āsthitaḥ samyag; ubhayor vindate phalam;

| यत् सान्́ख्यैः प्राप्यतॆ स्थानम्́ | तद् यॊगैर् अपि गम्यतॆ | ऎकम्́ सान्́ख्यम्́ च यॊगम्́ च | यः पश्यति स पश्यति ||
yat sāńkhyaiḥ prāpyate sthānaḿ; tad yogair api gamyate; ekaḿ sāńkhyaḿ ca yogaḿ ca; yaḥ paśyati sa paśyati;

| संंयासस् तु महा-बाहॊ | दुःखम् आप्तुम् अयॊगतः | यॊग-युक्तॊ मुनिर् ब्रह्म | न चिरॆणाधिगच्छति ||
sannyāsas tu mahā-bāho; duḥkham āptum ayogataḥ; yoga-yukto munir brahma; na cireṇādhigacchati;

| यॊग-युक्तॊ विशुढात्मा | विजितात्मा जितॆंद्रियः | सर्व-भूतात्म-भूतात्मा | कुर्वंन् अपि न लिप्यतॆ ||
yoga-yukto viśuddhātmā; vijitātmā jitendriyaḥ; sarva-bhūtātma-bhūtātmā; kurvann api na lipyate;

| नैव किञ्चित् करॊमीति | युक्तॊ मंयॆत तत्त्व-वित् | पश्यञ् श्ड़्ण्वन् स्प्ड़्शञ् जिघ्रंन् | अश्नन् गच्छन् स्वपन् श्वसन् | प्रलपन् विस्ड़्जन् ग्ढ़्णंन् | उन्मिषन् निमिषंन् अपि | इंद्रियाणींद्रियार्थॆषु | वर्तंत इति धारयन् ||
naiva kiñcit karomīti; yukto manyeta tattva-vit; paśyañ śṛṇvan spṛśañ jighrann; aśnan gacchan svapan śvasan; pralapan visṛjan gṛhṇann; unmiṣan nimiṣann api; indriyāṇīndriyārtheṣu; vartanta iti dhārayan;

| नैव किञ्चित् करॊमीति | युक्तॊ मंयॆत तत्त्व-वित् | पश्यञ् श्ड़्ण्वन् स्प्ड़्शञ् जिघ्रंन् | अश्नन् गच्छन् स्वपन् श्वसन् | प्रलपन् विस्ड़्जन् ग्ढ़्णंन् | उन्मिषन् निमिषंन् अपि | इंद्रियाणींद्रियार्थॆषु | वर्तंत इति धारयन् ||
naiva kiñcit karomīti; yukto manyeta tattva-vit; paśyañ śṛṇvan spṛśañ jighrann; aśnan gacchan svapan śvasan; pralapan visṛjan gṛhṇann; unmiṣan nimiṣann api; indriyāṇīndriyārtheṣu; vartanta iti dhārayan;

| ब्रह्मण्य् आधाय कर्माणि | सन्́गम्́ त्यक्त्वा करॊति यः | लिप्यतॆ न स पापॆन | पद्म-पत्रम् इवांभसा ||
brahmaṇy ādhāya karmāṇi; sańgaḿ tyaktvā karoti yaḥ; lipyate na sa pāpena; padma-patram ivāmbhasā;

| कायॆन मनसा बुढ्या | कॆवलैर् इंद्रियैर् अपि | यॊगिनः कर्म कुर्वंति | सन्́गम्́ त्यक्त्वात्म-शुढयॆ ||
kāyena manasā buddhyā; kevalair indriyair api; yoginaḥ karma kurvanti; sańgaḿ tyaktvātma-śuddhaye;

| युक्तः कर्म-फलम्́ त्यक्त्वा | शांतिम् आप्नॊति नैष्ठिकीम् | अयुक्तः काम-कारॆण | फलॆ सक्तॊ निबध्यतॆ ||
yuktaḥ karma-phalaḿ tyaktvā; śāntim āpnoti naiṣṭhikīm; ayuktaḥ kāma-kāreṇa; phale sakto nibadhyate;

| सर्व-कर्माणि मनसा | संंयस्यास्तॆ सुखम्́ वशी | नव-द्वारॆ पुरॆ दॆही | नैव कुर्वन् न कारयन् ||
sarva-karmāṇi manasā; sannyasyāste sukhaḿ vaśī; nava-dvāre pure dehī; naiva kurvan na kārayan;

| न कर्त्ड़्त्वम्́ न कर्माणि | लॊकस्य स्ड़्जति प्रभुः | न कर्म-फल-सम्́यॊगम्́ | स्वभावस् तु प्रवर्ततॆ ||
na kartṛtvaḿ na karmāṇi; lokasya sṛjati prabhuḥ; na karma-phala-saḿyogaḿ; svabhāvas tu pravartate;

| नादत्तॆ कस्यचित् पापम्́ | न चैव सुक्ड़्तम्́ विभुः | अज्ञानॆनाव्ड़्तम्́ ज्ञानम्́ | तॆन मुह्यंति जंतवः ||
nādatte kasyacit pāpaḿ; na caiva sukṛtaḿ vibhuḥ; ajñānenāvṛtaḿ jñānaḿ; tena muhyanti jantavaḥ;

| ज्ञानॆन तु तद् अज्ञानम्́ | यॆषाम्́ नाशितम् आत्मनः | तॆषाम् आदित्य-वज् ज्ञानम्́ | प्रकाशयति तत् परम् ||
jñānena tu tad ajñānaḿ; yeṣāḿ nāśitam ātmanaḥ; teṣām āditya-vaj jñānaḿ; prakāśayati tat param;

| तद्-बुढयस् तद्-आत्मानस् | तन्-निष्ठास् तत्-परायणाः | गच्छंत्य् अपुनर्-आव्ड़्त्तिम्́ | ज्ञान-निर्धूत-कल्मषाः ||
tad-buddhayas tad-ātmānas; tan-niṣṭhās tat-parāyaṇāḥ; gacchanty apunar-āvṛttiḿ; jñāna-nirdhūta-kalmaṣāḥ;

| विद्या-विनय-संपंनॆ | ब्राह्मणॆ गवि हस्तिनि | शुनि चैव श्व-पाकॆ च | पंडिताः सम-दर्शिनः ||
vidyā-vinaya-sampanne; brāhmaṇe gavi hastini; śuni caiva śva-pāke ca; paṇḍitāḥ sama-darśinaḥ;

| इहैव तैर् जितः सर्गॊ | यॆषाम्́ साम्यॆ स्थितम्́ मनः | निर्दॊषम्́ हि समम्́ ब्रह्म | तस्माद् ब्रह्मणि तॆ स्थिताः ||
ihaiva tair jitaḥ sargo; yeṣāḿ sāmye sthitaḿ manaḥ; nirdoṣaḿ hi samaḿ brahma; tasmād brahmaṇi te sthitāḥ;

| न प्रह्ड़्ष्यॆत् प्रियम्́ प्राप्य | नॊद्विजॆत् प्राप्य चाप्रियम् | स्थिर-बुढिर् असंमूढॊ | ब्रह्म-विद् ब्रह्मणि स्थितः ||
na prahṛṣyet priyaḿ prāpya; nodvijet prāpya cāpriyam; sthira-buddhir asammūḍho; brahma-vid brahmaṇi sthitaḥ;

| बाह्य-स्पर्शॆष्व् असक्तात्मा | विंदत्य् आत्मनि यत् सुखम् | स ब्रह्म-यॊग-युक्तात्मा | सुखम् अक्षयम् अश्नुतॆ ||
bāhya-sparśeṣv asaktātmā; vindaty ātmani yat sukham; sa brahma-yoga-yuktātmā; sukham akṣayam aśnute;

| यॆ हि सम्́स्पर्श-जा भॊगा | दुःख-यॊनय ऎव तॆ | आद्य्-अंतवंतः कौंतॆय | न तॆषु रमतॆ बुधः ||
ye hi saḿsparśa-jā bhogā; duḥkha-yonaya eva te; ādy-antavantaḥ kaunteya; na teṣu ramate budhaḥ;

| शक्नॊतीहैव यः सॊढुम्́ | प्राक् शरीर-विमॊक्षणात् | काम-क्रॊधॊद्भवम्́ वॆगम्́ | स युक्तः स सुखी नरः ||
śaknotīhaiva yaḥ soḍhuḿ; prāk śarīra-vimokṣaṇāt; kāma-krodhodbhavaḿ vegaḿ; sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ;

| यॊ ंतः-सुखॊ ंतर्-आरामस् | तथांतर्-ज्यॊतिर् ऎव यः | स यॊगी ब्रह्म-निर्वाणम्́ | ब्रह्म-भूतॊ धिगच्छति ||
yo 'ntaḥ-sukho 'ntar-ārāmas; tathāntar-jyotir eva yaḥ; sa yogī brahma-nirvāṇaḿ; brahma-bhūto 'dhigacchati;

| लभंतॆ ब्रह्म-निर्वाणम् | ड़्षयः क्षीण-कल्मषाः | छिन्न-द्वैधा यतात्मानः | सर्व-भूत-हितॆ रताः ||
labhante brahma-nirvāṇam; ṛṣayaḥ kṣīṇa-kalmaṣāḥ; chinna-dvaidhā yatātmānaḥ; sarva-bhūta-hite ratāḥ;

| काम-क्रॊध-विमुक्तानाम्́ | यतीनाम्́ यत-चॆतसाम् | अभितॊ ब्रह्म-निर्वाणम्́ | वर्ततॆ विदितात्मनाम् ||
kāma-krodha-vimuktānāḿ; yatīnāḿ yata-cetasām; abhito brahma-nirvāṇaḿ; vartate viditātmanām;

| स्पर्शान् क्ड़्त्वा बहिर् बाह्याम्́श् | चक्षुश् चैवांतरॆ भ्रुवॊः | प्राणापानौ समौ क्ड़्त्वा | नासाभ्यंतर-चारिणौ | यतॆंद्रिय-मनॊ-बुढिर् | मुनिर् मॊक्ष-परायणः | विगतॆच्छा-भय-क्रॊधॊ | यः सदा मुक्त ऎव सः ||
sparśān kṛtvā bahir bāhyāḿś; cakṣuś caivāntare bhruvoḥ; prāṇāpānau samau kṛtvā; nāsābhyantara-cāriṇau; yatendriya-mano-buddhir; munir mokṣa-parāyaṇaḥ; vigatecchā-bhaya-krodho; yaḥ sadā mukta eva saḥ;

| स्पर्शान् क्ड़्त्वा बहिर् बाह्याम्́श् | चक्षुश् चैवांतरॆ भ्रुवॊः | प्राणापानौ समौ क्ड़्त्वा | नासाभ्यंतर-चारिणौ | यतॆंद्रिय-मनॊ-बुढिर् | मुनिर् मॊक्ष-परायणः | विगतॆच्छा-भय-क्रॊधॊ | यः सदा मुक्त ऎव सः ||
sparśān kṛtvā bahir bāhyāḿś; cakṣuś caivāntare bhruvoḥ; prāṇāpānau samau kṛtvā; nāsābhyantara-cāriṇau; yatendriya-mano-buddhir; munir mokṣa-parāyaṇaḥ; vigatecchā-bhaya-krodho; yaḥ sadā mukta eva saḥ;

| भॊक्तारम्́ यज्ञ-तपसाम्́ | सर्व-लॊक-महॆश्वरम् | सुह्ड़्दम्́ सर्व-भूतानाम्́ | ज्ञात्वा माम्́ शांतिम् ड़्च्छति ||
bhoktāraḿ yajña-tapasāḿ; sarva-loka-maheśvaram; suhṛdaḿ sarva-bhūtānāḿ; jñātvā māḿ śāntim ṛcchati;

More Chapters

Select a chapter below

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18




Share